Mei 2018, rollen kunstgras liggen opgestapeld op het terrein van FC Aalsmeer om afgevoerd en verwerkt te worden. ZEMBLA onthulde dat hierbij regels worden geschonden.     Foto: VIA
 
 

Misstanden bij verwerking oud kunstgras, gemeente Aalsmeer naïef




Uitzending Zembla
Verwerking kunstgras
17-9-2018


Opnieuw liggen kunstgrasvelden onder vuur. Waar iedereen er van uit gaat dat de afgevoerde plastic matten keurig worden gerecycled, bleek vorige week in een uitzending van ZEMBLA dat de velden met het milieu vervuilende rubbergranulaat tegen de afspraken in op bedrijventerreinen grootschalig worden opgeslagen. Gemeente Aalsmeer reageerde in het programma vrij naïef op vragen over de afhandeling.

In de 'Kunstgrasberg' toont ZEMBLA aan hoe recyclingbedrijven regels aan hun laars lappen en verdienen aan de doorverkoop van oude velden. De Vereniging Sport en Gemeente (VSG) gaat naar aanleiding van de uitzending alle gemeentes wijzen op het naleven van de aanbestedingsprocedures.

Het programma van BNNVARA begon met beelden van het terrein van FC Aalsmeer aan de Beethovenlaan. Getoond werd het verwijderen eind mei van het tien jaar oude kunstgrasveld op het hoofdveld. Verslaggever Roelof Bosma van ZEMBLA wist bij een aanwezige medewerker te achterhalen dat de versleten rollen kunstgras afgevoerd werden naar een recyclingbedrijf in Dongen.

Gemeente Aalsmeer
Bosma, al op de hoogte van de onregelmatigheden bij de recyclingbedrijven, voerde in het begin van de uitzending een kort telefoongesprek met een woordvoerder van de gemeente Aalsmeer over de verantwoordelijkheden wat betreft de juiste afwikkeling. De woordvoerder: "Het veld moet volgens contract worden afgevoerd naar een erkend instituut waar het kunstgras wordt gerecycled." En als dit niet gebeurt? "In Nederland werken contracten meestal toch..."

Het lijkt een naïeve,laconieke reactie van de woordvoerder. Gemeenten betalen volgens ZEMBLA tussen de tienduizend en twintigduizend eruo per afgevoerd veld maar hebben geen goed zicht of daarbij de contractueel vastgelegde procedures worden nageleefd. Hoe fout dat kan gaan blijkt uit de reportage van ZEMBLA.


Verslaggever Roelof Bosma van ZEMBLA in telefonisch gesprek met woordvoerder gemeente Aalsmeer.
Foto: Screenshot uitzending ZEMBLA

Schending milieuregels
Verslaggever Bosma volgde vanuit Aalsmeer een dieplader met de rollen kunstgras en kwam uit bij recyclingbedrijf TUF in het Brabantse Dongen. Uit nader onderzoek van ZEMBLA bleek TUF en Vink uit het Gelderse Barneveld, de enige twee bedrijven die zich in Nederland bezighouden met het recyclen van kunstgrasvelden, structureel de milieuregels te schenden en gemaakte afspraken niet na te komen. Van recycling komt weinig terecht.

In werkelijkheid worden de kunststof matten met zand en rubberkorrels niet verwerkt tot herbruikbaar materiaal, maar torenhoog opgestapeld op terreinen van beide bedrijven. Een deel van de grasmatten, ook afkomstig van Cruyff Courts, wordt verkocht aan particulieren in onder meer Nederland, België en Duitsland. Het verwerken van de matten is lucratief. De bedrijven strijken de gemeentegelden op, het kunstgras hoopt zich onverwerkt op.

'Afvalproces in gevaar'
Vink zou zich schuldig maken aan ‘illegale activiteiten zonder omgevingsvergunning’. De opslag van miljoenen kilo’s vervuilde kunstgrasmatten is in strijd met provinciale regelgeving. De provincie Gelderland treedt desondanks niet op. Zembla citeert uit een brief waaruit blijkt dat de provincie afziet van ingrijpen omdat dat ‘de continuïteit van het afvalproces in gevaar brengt’. ‘Waar moeten we anders met het afval naartoe?’, zegt gedeputeerde Conny Bieze (VVD) in de uitzending.

Ook in het Brabantse Dongen staat de gemeente voor een dilemma. TUF laat na om opgelegde dwangsommen te betalen, maar sluiten van het bedrijf zou een flinke strop betekenen voor de gemeente. Het opruimen van de afvalberg kost vermoedelijk miljoenen euro’s.


Afvoer van de rollen kunstgras van het terrein FC Aalsmeer.     Foto: VIA

Rubbergranulaat
ZEMBLA heeft zich de laatste jaren vastgebeten in de productie, aanleg en afvoer van kunstgrasvelden. In twee eerdere uitzendingen probeerde het onderzoeksprogramma vooral bloot te leggen wat de milieu- en gezondheidsschade is van het gebruikte rubbergranulaat (gemalen korrels van autobanden) op de kunstgrasvelden. Er was met name aandacht voor kankerverwekkende stoffen in het rubbergranulaat.

De uitzendingen veroorzaakten veel rumoer en ongerustheid bij amateurvoetballers en ouders. Gemeenten, KNVB en clubs beroepen zich tot vandaag op onderzoek van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) wat betreft de gezondheidskwestie. Eind 2016 concludeerde het instituut dat de korrels niet gevaarlijk zijn.

Afgelopen zomer concludeerde het RIVM wel dat het rubbergranulaat schadelijk is voor het milieu. 'De stoffen die uit deze zwarte korrels lekken, kunnen volgens het RIVM terechtkomen in de grond rond de velden of in de bagger in sloten. Op die manier raken het ecosysteem en de biodiversiteit aangetast, schreef het instituut in juli.

Reactie VSG
Inmiddels heeft de Cruyff Foundation gereageerd op de uitzending van woensdag. Directeur Niels Meijer: "We gingen ervan uit dat het recyclingproces goed geregeld was. Vervolgens zie je een veld van ons achter een boerderij in Duitsland liggen. Compleet met onze logo’s. Dat is iets wat we totaal niet willen. Blijkbaar moet je als goed doel dit nu ook zelf gaan controleren."

De Vereniging Sport en Gemeente (VSG) gaat naar aanleiding van de uitzending van ZEMBLA alle gemeentes wijzen op het naleven van de aanbestedingsprocedures voor het vervangen en recyclen van kunstgrasvelden. "Wij willen dat de cyclus gesloten is”, zegt André de Jeu, directeur van de VSG op de website van ZEMBLA.

Als voorbeeld van hoe het zou moeten noemt de Jeu de gemeente Utrecht. "Zij hebben in de aanbestedingsdocumenten verwerkt dat ze van hun oude kunstgrasvelden nieuwe, gerecyclede producten terug willen zien. Of het nou kantplaten zijn, of tribunes, of bankjes voor spelers, dat maakt niet uit. Dan krijg je een gesloten circuit, zo zou het idealiter moeten gaan werken".

'Misbruik'
De Europese brancheorganisatie voor kunstgrasproducenten en -leveranciers (ESTO) heeft met afgrijzen gekeken naar de uitzending ‘De kunstgrasberg’. De praktijken van recyclebedrijven Vink en TUF noemt ze op de website van ZEMBLA ‘onethisch en moreel onacceptabel’.

'De bedrijven hebben ‘misbruik gemaakt van de laconieke houding’ van de lokale en provinciale overheid. ESTO keurt het ook af dat de Nederlandse autoriteiten de overtredingen van Vink en TUF hebben toegestaan', verklaart ESTO.

Er zijn twee manieren om de problemen bij de recycling van kunstgrasvelden te voorkomen, aldus ESTO. Bij de aanleg van een veld ook geld vrijmaken voor de vervanging ervan èn bedrijven die een nieuw kunstgrasveld aanleggen, verantwoordelijk maken voor de recycling.

Geraadpleegde bronnen:
Uitzending en website ZEMBLA, Volkskrant en NRC.
Terugkijken uitzending 'De Kunstgrasberg'.

Reageer

 
 
Advertentie:


 


 




Klaas Leegwater
17-9-2018
13.00 uur